LİLASIRLAR

ESANSİYEL YAĞ NEDİR, NASIL YAPILIR?

Aktarlarda şişeler içinde satılan yağların ne kadar saf olduğunu biliyorsanız sorun yok. Ama güvenemiyorsanız evde kendiniz, özelliklerini bildiğiniz bitkilerin yağlarını çıkarabilirsiniz.

Evde üreteceğiniz yağı, özütleme metoduyla elde edeceğinizden kuvvetli bir içerikte olmayacak, taşıyıcı yağla beraber şişeleyeceğinizden saf olarak kullanabileceksiniz.

Esansiyel yağ çıkartmak için üç metot var: Ekstraktion, distilasyon, ekspression.

Bitkinin yapısına en uygun metodu kullanmak gerekir. Damıtma metodu en meşakkatli olanıdır, özel ekipman gerektirdiğinden zaten evde uygulamaya uygun değil. Geçiyoruz.

Size en uygunu çözücü bir maddeyle özütleme/sıkma (ekstaksiyon) metodu. Evde bunu gerçekleştirebilirsiniz. Ekstraksiyon yöntemiyle özütleyebileceğiniz yapıdaki bitkilerden cilt sorununa uygun olanı seçmelisiniz.

 

İyileştirici gücü deriye taşımak

Esansiyel yağlar aslında yağ değildir. Yağ asitleri içermez. Ama çok konsantre bitki esansları içerirler. Yoğun konsantre bitki yağları her bitkide vardır, ama bazı bitkilerde özellikle fazlasıyla mevcuttur. Kişisel bakımınız için yüzünüzde ve vücudunuzda, mantarı önlemek, virüs enfeksiyonlarına karşı korumak, diri ve sağlıklı cilt yüzeyi oluşturmak, dezenfekte etmek için kullanabilirsiniz. Bitkilerdeki esansiyel yağların özünde potansiyel olarak, antiviral antifungal ve antibakteriel, antistres özellikler vardır. Gerçek esansiyel yağlar, çıkarıldığı bitkinin taşıdığı iyileştirici etkileri içinde saklar.

 

Piyasadaki esansiyel yağlar

Piyasada bazı taşıyıcı yağlara bitkinin kokusu yapay olarak (taklit edilerek) karıştırılır ve bu tip üretimlerin iyileştirici hiçbir etkisi yoktur. Gerçek esansiyel yağınızı kendiniz üretmek isterseniz önce bitkinizi/çiçeğinizi seçmeniz gerek. Veya organik sertifikalı bir markanın hazır esansiyel yağlarını tercih edin, güvenin.

Ekstrasyon metodu için önce bitkinizi/çiçeğinizi seçin ve unutmayınız ki bir çorba kaşığı esansiyel yağ için kilolarca bitki gerekir.

Taze nane: Baş ağrısı, stress, canlandırıcı.

Limon: Tazeleyici, arındırıcı, antibakteriyel, antiviral, yağ dengeleyici.

Lavanta: Sakinleştirici, antibakteriyel, ilk yardım çantası için gerekli.

Biberiye: Akneli-yağlı ciltler, saç dökülmesi, kepek. (Hamileler ve epilepsi hastaları için sakıncalıdır)

Papatya: Migren, adet sancısı, yatıştırıcı. (Distilasyonla elde edilmesi daha uygundur)

Çay ağacı: Bakteri, mantar, uçuk, yara ve enfeksiyonlara karşı.

Ihlamur çiçeği: Yumuşatıcı, kaşıntılı ve kızarıklık olan ciltleri sakinleştirici.

Gül: Uykusuzluk, sinirlilik, menopoz, zihin bulanıklığı, afrodizyak. Buharla damıtılarak elde edilen gül yağına "Rose Otto", çözücü bir madde kullanılarak elde edilen gül yağına "Rose Absolute" denilir.

 

Malzeme ve yapılışı

Seçtiğiniz çiçek yaprakları, %50 derece 1 litre alkol, kapaklı litrelik cam kavanoz, koyu renk 250 cc alan bir kapaklı şişe, ince süzgeç, bir derin cam kase, gazlı bez veya tülbent.

  • Bitkiyi/çiçek yapraklarını kavanoza doldurun.

  • Üzerine alkolü dökün. 5 dakika iyice çalkalayın. Kavanozu oda sıcaklığında, mutfağın ışık görmeyen bir dolabına koyun.

  • Her gün 3 kez kavanozu çalkalayın. Bitkilerin rengi bir hafta içinde solmaya başlayacaktır.

  • On gün sonra kavanozun içeriğini, süzgeçten geçirin.

  • Bitkileri atın. Alkolü tekrar kavanoza koyup karanlık dolapta 2 gün daha bekletin. Bu süre içinde alkolden esansiyel yağın ayrıştığını göreceksiniz.

  • Kavanozu buzluğa koyun. Dondurun. Alkol donmayacak ama bitki özleri ve esansiyel yağlar kaymak gibi üstte katılaşacaktır.

  • 4-5 saat sonra buzluktan kavanozu çıkartacaksınız ve yağlar çözülmeden -hızlı hareketlerle- çalışmanız gerekeceğinden, önceden içine tülbent serilmiş derin cam kasenizi, kaşığınızı, koyu renkli minik şişenizi hazır edin.

  • Üzerine tülbent serilmiş cam kaseye -bozdolabından çıkarır çıkarmaz- kavanozun üzerinde kaymak gibi oluşan yağ tabakasını dökün.

  • Alkolü daha sonra yine bu iş için kullanabilirsiniz, saklayın. Tülbentteki donmuş esansiyel yağları koyu renkli şişeye (ister bir pipet yardımıyla ister kaşıkla) doldurun.

  • Çok az hasat elde ettiğiniz için hayal kırıklığı yaşamayın. Özü budur. Taşıyıcı yağla seyrelterek, temizlenmiş cilde 2-3 damla uygulayabilirsiniz.

     

Esansiyel yağı hazır alıyorsanız dikkat!

Esansiyel yağlar, yüksek konsantrasyonda sıvılardır. Dikkatli kullanılmadığında zararlı olabilirler. Alerji yapabilirler. Saf esansiyel yağ aldığınızda %2 oranında seyrelterek kullanmalısınız. Bu da, 30 ml'lik bir bitkisel yağa (taşıyıcı yağ) 12 damla esansiyel yağ damlatılarak elde edilir.

 

Taşıyıcı yağ nedir?

Badem yağı, ceviz yağı, buğday tohumu yağı, kayısı çekirdeği yağı, fıstık yağı, soya yağı, avokado yağı, zeytinyağı, susam ağı, kenevir yağı, hindistancevizi yağı, ayçiçek yağı birer taşıyıcı yağdır. Yağda çözülen vitamin ve mineraller içerirler. Katı yağlar bu işlemde kullanılamaz (shea butter, kakao yağı vs.)

Taşıyıcı yağ, bitkilerin, tohum, tahıl veya çekirdeklerin yağlı kısımlarından çıkarılan yağlardır. Esansiyel yağın, oksidasyona uğramadan tüm iyileştirici özelliklerini koruması için bu yağların içinde bulunmaları gerekir.

Sakın, vazelin, mineral yağ gibi gözenekleri tıkayan petrol türevleri olan yağları bu işlemde kullanmayın. Cildin toksin atmasını engeller. Esansiyel yağın emilmesini engeller.

 

Uyarı!

Tıbbi tedavi görenlerin, kanser hastası, epilepsi hastası, karaciğerde sorunları olanların, çocuklara kullanmak isteyenlerin ve hamilelerin esansiyel yağlarla iligi bir işleme başlamadan, aromaterapi uzmanına ve doktoruna danışmaları gerekir.

 

Ayşenur Yazıcı